Het aantal freelancers en consultants in België groeit snel. Maar vanaf 2026 verandert ook het regelgevende landschap. Nieuwe Vlaamse maatregelen, strengere controles en Europese regelgeving maken het belangrijker dan ooit om je administratie, juridische status en digitale veiligheid op orde te hebben. Dit artikel helpt jou als zelfstandige professional om te begrijpen wat er verandert en hoe je jezelf én je opdrachten future‑proof maakt.

Ketenaansprakelijkheid: de essentie voor freelance ondernemers

Vanaf 1 januari 2026 moeten Vlaamse opdrachtgevers vooraf aantonen dat iedereen in hun opdrachtketen legaal werkt. Omdat opdrachtgevers documenten moeten opvragen, controleren en jarenlang bewaren, zullen freelancers vaker identificatie‑ en statuutbewijzen moeten aanleveren. Dit verhoogt de administratieve checks bij elke nieuwe opdracht. Aangezien deze regels gelden voor alle ondernemingen die in Vlaanderen actief zijn, kunnen zelfstandigen in uiteenlopende sectoren aan bijkomende screenings onderworpen worden.

Schijnzelfstandigheid: verhoogde aandacht voor autonomie

Inspectiediensten leggen in 2026 meer nadruk op de feitelijke autonomie van zelfstandigen. Wie sterk geïntegreerd is in de werking van een opdrachtgever, slechts één klant heeft of digitaal wordt aangestuurd alsof hij werknemer is, loopt een groter risico op herkwalificatie. Daarom is het cruciaal dat freelance ondernemers hun zelfstandige positie contractueel én praktisch blijven aantonen.

Overheidsopdrachten: striktere administratie en digitale eisen

Freelancers en consultants die voor de overheid werken, krijgen te maken met strengere validatie van fiscale en sociale documenten en met verhoogde aandacht voor dataveiligheid. Omdat openbare diensten gevoelige informatie beheren, wordt van zelfstandigen verwacht dat zij dezelfde beveiligingsnormen hanteren als interne medewerkers.

Cybersecurity: deel van de nieuwe ketenverantwoordelijkheid

Door stijgende digitale risico’s worden solopreneurs mee verantwoordelijk voor het beschermen van systemen en data van opdrachtgevers. Dat betekent onder meer gebruik van sterke authenticatie, veilige apparaten en naleving van dataverwerkingsovereenkomsten. Cyberveiligheid wordt daarmee een basisvoorwaarde voor professionele samenwerking.

EU‑richtlijn Platformwerk: impact tegen eind 2026

Tegen 2 december 2026 wordt de Europese richtlijn rond platformwerk omgezet in Belgische wetgeving. Die introduceert een vermoeden van werknemerschap wanneer een platform te veel controle uitoefent over tarieven of werkverdeling en verplicht meer transparantie over algoritmische sturing. Hoewel gericht op platformwerkers, zullen de principes ook doorwerken naar freelance ondernemers die opdrachten via digitale systemen ontvangen.

Professioneel freelancen betekent voortaan compliant freelancen

De combinatie van strengere ketenverantwoordelijkheid, een verhoogde aandacht voor schijnzelfstandigheid en nieuwe digitale verplichtingen maakt dat freelancers en consultants hun administratie, contracten en werkprocessen nauwkeuriger dan ooit moeten beheren. Wie investeert in heldere afspraken, voldoende autonomie en een goede digitale beveiliging, staat sterker tegenover opdrachtgevers en voldoet beter aan de verwachtingen van overheid en inspectiediensten. Omdat deze evolutie voor veel solopreneurs extra vragen en praktische drempels met zich meebrengt, werkt UNIZO aan ondersteunende oplossingen die helpen om compliant te werken zonder onnodige administratieve last.